Nowe Uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy od 8 Lipca 2026 r.

Od 8 lipca 2026 r. zaczynają obowiązywać przepisy wzmacniające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli modeli współpracy opartych na umowach cywilnoprawnych i B2B. Najistotniejsza zmiana polega na tym, że PIP uzyskuje możliwość stwierdzania, iż dana relacja w rzeczywistości stanowi stosunek pracy, jeżeli sposób jej wykonywania odpowiada cechom etatu.
 
W praktyce oznacza to większe ryzyko dla modeli, w których osoba świadcząca usługi formalnie działa na postawie umowy B2B ale faktycznie pracuje pod kierownictwem, w określonych godzinach, w stałym miejscu i w ramach struktury organizacyjnej pracodawcy. Nowe przepisy mogą skutkować decyzją administracyjną oraz koniecznością dostosowania zatrudnienia, a w razie sporu także kontrolą sądową.
 
Pracodawcy powinni pilnie zweryfikować wszystkie relacje z osobami współpracującymi na kontraktach cywilnoprawnych, zarówno pod kątem treści umów, jak i rzeczywistego sposobu wykonywania pracy. Szczególnie istotne są: podporządkowanie organizacyjne, stały nadzór, obowiązek osobistego świadczenia pracy, sztywne godziny pracy oraz brak realnej samodzielności wykonawcy.
 
Punkty do analizy:
 
1. Należy zidentyfikować wszystkie osoby współpracujące na postawie umowy B2B, umowy zlecenia lub umowy o dzieło.
 
2. Należy sprawdzić, czy dana osoba faktycznie pracuje:
 

•  wyznaczonym miejscu,
• w określonych godzinach,
• pod bieżącym nadzorem,
• według poleceń przełożonego,
• bez realnej swobody organizacji pracy.

 
3. Należy zweryfikować, czy wykonawca:
 

• może powierzyć pracę zastępcy,
• samodzielnie decyduje o czasie i sposobie realizacji zadań,
• ponosi ryzyko gospodarcze,
• korzysta z własnych narzędzi,
• ma wielu klientów.

 
4. Należy porównać umowę z praktyką:
 

• czy umowa nie opisuje współpracy jako samodzielnej, gdy faktycznie jest podporządkowana,
• czy postanowienia o swobodzie osoby świadczącej usługi są zgodne z rzeczywistością,
• czy nie ma elementów typowych dla etatu, ukrytych w B2B.

 
5. Należy dokonać ocenę ryzyka w obszarach:

• IT,
• sprzedaż i account management,
• marketing,
• HR,
• back office.

 
Następnym krokiem jest podjęcie działań naprawczych. W zależności od wyników analizy, należy albo dokonać zmiany modelu współpracy na etat albo przebudować B2B tak, by zwiększyć samodzielność wykonawcy. W przypadkach gdy wykonawca wykonuje dzieło, możliwe jest utrzymanie umowy o dzieło.